สมเด็จพระราชินี ในรัชกาลที่ 9 กับคุณูปการอันยิ่งใหญ่ต่อ โขนไทย

1622

สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในรัชกาลที่ 9 ทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจที่สอดคล้องกับพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร อยู่เสมอ ในเรื่องการอนุรักษ์ศิลปะวัฒนธรรมก็เช่นกัน พระองค์ทรงให้ความสำคัญแก่ศิลปะไทยโบราณแขนงต่างๆ เพื่อมิให้สูญหายไปจากประเทศ หนึ่งในนั้นคือ โขนไทย

 

โขนไทย ศิลปะยิ่งใหญ่ของชาติ

 

สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในรัชกาลที่ 9 ทรงตระหนักถึงวัฒนธรรมของชาติ และทรงเคยมีพระราชเสาวนีย์ว่า “เพราะประเทศของเรามีสิ่งที่น่าภาคภูมิใจ ชาวต่างชาติยังนิยมมาดูศิลปวัฒนธรรมไทยกันมากขึ้นๆ สะท้อนให้เห็นว่าบ้านเมืองของเรามีประวัติศาสตร์ ดั่งประเทศที่เจริญแล้ว ซึ่งไม่จำเป็นต้องคุยกันมาก เพียงเห็นศิลปะก็บ่งบอกถึงรากเหง้าว่า ประเทศนั้นเป็นอย่างไร” 

เมื่อปี พ.ศ. 2545 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ได้ทรงมีพระราชปรารภกับสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในรัชกาลที่ 9 ว่า ปัจจุบันมีคนไทยดูโขนน้อยมาก สร้างความเป็นห่วงอย่างมากแก่พระองค์ท่าน เพราะทรงตระหนักว่า ศิลปวัฒนธรรมไทยเป็นของล้ำค่า สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในรัชกาลที่ 9 จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ฟื้นฟูการแสดงโขนขึ้นมา ถึงกับทรงมี พระราชเสาวนีย์ด้วยว่า “เมื่อไม่มีคนดูโขน ฉันจะดูเอง” 

โขนไทย

อีก 4 ปีต่อมากรมศิลปากร ได้สนองพระราชเสาวนีย์ใน สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในรัชกาลที่ 9 และแนวพระราชดำริในสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ให้จัดสร้างเครื่องแต่งกายโขนที่มีเอกลักษณ์วิจิตรงดงาม ตามแบบแผนสมัยโบราณ เพื่ออนุรักษ์ให้เป็นแบบมาตรฐานของกรมศิลปากร

อนึ่ง สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในรัชกาลที่ 9 ทรงมีพระราชเสาวนีย์เรื่อง เครื่องแต่งกายโขนของกรมศิลปากร โดยทรงเป็นห่วงชุดแต่งกายโขนในขณะนั้นว่า ชุดพระ-นาง ยักษ์ หนุมาน แต่ละขนาด รูปแบบ สี และลวดลายแตกต่างไปจากในสมัยเดิมมาก จะเห็นว่าเมื่อชุดโดนแสงไฟจะมีลักษณะสวยงาม แต่ดูใกล้ชิดแล้วจะเห็นลวดลายค่อนข้างหยาบ พระองค์ท่านจึงได้พระราชทานทรัพย์จำนวน 300,000 บาท เพื่อให้กรมศิลป์นำไปศึกษาค้นคว้า หาข้อมูลของเดิมและทำการจัดสร้างเครื่องแต่งกายโขนให้มีลวดลายประณีต งดงาม ตามแบบแต่งกายโขนเดิม

โขนไทย

อีกทั้งยังมีพระราชเสาวนีย์โดยตรงถึงเรื่องศิลปะการแต่งหน้านักแสดงด้วย ว่าสมัยนี้ตัวพระจะทาปากแดง ทั้งที่สมัยก่อนที่พระองค์เคยทอดพระเนตรไม่ได้ทาอย่างนั้น จนเกิดการพัฒนาเป็นการแต่งหน้าที่เน้นเส้นสายลายไทย มีสีสัน แต่ยังคงเอกลักษณ์ความเป็นไทยไว้

โขนไทย

นี่จึงเป็นที่มาของโขนพระราชทาน ที่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในรัชกาลที่ 9 ทรงมีพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ฟื้นฟูและอนุรักษ์เอาไว้ จนกลายเป็นศิลปะประจำชาติที่สืบสานมายังปัจจุบัน อีกทั้งยังเป็นศิลปะที่ช่างต่างชาติต่างให้ความสนใจและชื่นชมอีกด้วย

 

ข้อมูลจาก oknation.nationtv.tv , www.moe.go.th
ภาพจาก www.prachachat.net , www.megazy.com , welovethaiking.com , www.banmuang.co.th
เรียบเรียง Ploychompoo

 

เรื่องราวที่น่าสนใจอื่นๆ

รวมพระฉายาลักษณ์ในชุดผ้าไทย ของพระราชินี

ตามรอยเครื่องเสวย ณ หัวหิน 8 ร้านอร่อยที่ ในหลวงรัชกาลที่ 9 และพระราชินีทรงโปรด

ผ้าไทย ใครว่าเชย? แต่งให้สวยก็เริดไม่แพ้ใคร